Motor
De Hoop op Welvaart heeft tot september 2007 met dezelfde motor gevaren als waarmee ze in 1925 in de vaart kwam. Het was een 4-takt twee cylinder Appingedammer Brons van het type D.
De bouwer van deze motoren was de Appingedammer Brons Motoren Fabriek te Appingedam in de provincie Groningen. De fabriek is in 1907 gesticht door de uit Wagenborgen afkomstige Jan Brons. Jan Brons kwam uit een familie van timmerman-aannemers. Rond 1882 starte zijn vader, hij en zijn broers met het bouwen van dorsmachines. Zij deden dat om zich in de winter, wanneer er niets te timmeren of te bouwen viel, ook productief te kunnen maken.
Op een keer werden ze gevraagd een stoomlocomobiel, die werd gebruikt om een dorsmachine aan te drijven, te repareren. De interesse voor mechanische aandrijfmachines was geboren.
Vanaf 1900 experimenteerde Jan Brons met verbrandingsmotoren, gebouwd volgen de principes van Diesel, de Duitse uitvinder. In het begin van de 20ste eeuw vond Jan Brons een brandstof inspuit systeem uit dat veel eenvoudiger was dan dat van Diesel en verkreeg daarop patent.
Hij begon in 1904 motoren te bouwen met dit systeem. Kort daarop verbond hij zich zakelijk met ene Dirk Bonthuis Tonkes en richtte de eerder genoemde machinefabriek in Appingedam op. (Bron: Van Bakjeknapper tot Turbodiesel, uitgegeven door de Stichting tot instandhouding van Bronsmotoren. Auteur: Jan Vegter, E-mail adres: jvegter@zonnet.nl)
Het type D kwam in de jaren 1918-1919 in productie. Het type in de Hoop op Welvaart ontwikkelde 15 PK per cylinder.
Niet veel later dan de bouw van de Hoop op Welvaart introduceerde Jan Brons een gemodificeerd inspuitsysteem. Het oorspronkelijke systeem, in het begin van de vorige eeuw uitgevonden en gepatenteerd door Jan Brons had geen bewegende mechanische delen. Het nieuwe systeem had een mechanische brandstofpomp en een mechanische brandstoverdeler.
Als gevolg van dit systeem nam het vermogen per cylinder toe van 15 tot 20 PK. De motor van de Hoop op Welvaart is begin 30er jaren omgebouwd. Op de volgende foto's, die met toestemming van de auteur zijn overgenomen uit het boek "Van Bakjeknapper tot Turbodiesel", ziet u het verschil tussen een motor met en een zonder de pomp en de verdeler.
Type D Bakjeknapper.
Type D, verdieseld.
Varen met een motor als deze is een bijzondere ervaring. Starten is geen kwestie van op de knop drukken. Het is een compleet ritueel van tornen, brandstof oppompen, doorsmeren en tenslotte de lucht erop. Maar als het eenmaal loopt met maximaal 420 klappen dan is het bijzonder rustgevend.
Niettemin is in januari 2008 een splinternieuwe John Deere 6068 ingebouwd. De redenen daarvoor waren uiteenlopend. De hoofdreden was de storingsgevoeligheid van het koelwatersysteem voor waterplanten, eendekroos en modder. Dit alles natuurlijk in combinatie met de leeftijd van de eigenaar. Natuurlijk speelde milieu zaken ook een rol. Tijdens een trip in het buitenland is het tegenwoordig moeilijk om de aanzienlijke hoeveelheden bilge water en afgewerkte olie kwijt te raken die dit soort motoren produceert. Kortom, de oude Brons is verkocht aan een liefhebber van oude motoren en een geel monster is geïnstalleerd in de Hoop Op Welvaart. Op 1 februari 2008 heeft de proefvaart plaats gehad.
